Harm van der Meulen


Harm van der Meulen
Eind oktober 2007 overleed Harm van der Meulen, markant voorzitter van het Christelijk Nationaal Vakverbond. Een opmerkelijk bericht omdat ik nog maar kort geleden schreef over FNV-bestuurder Herman Bode, ook overleden. Ik noemde Herman en Harm de laatste vakbondsleiders die hun carrière op de werkvloer begonnen. De laatsten van een generatie dus.

Harm van der Meulen werkte bij de blikfabriek Verbliva in Krommenie toen hij lid werd van de toenmalige Christelijke Metaalbedrijfsbond (CMB). Zijn vakbondsverhaal begint in Doesburg waar hij afdelingssecretaris werd en in 1953 in dienst trad van de CMB als districtsbestuurder. Hij stond dicht bij de mensen, deed zijn ‘papieren’ werk aan de keukentafel met zijn vrouw Corrie als praatpaal, steun en toeverlaat. Harm en Corrie noemden deze periode de mooiste van hun leven en het meest bevredigend omdat Corrie van wel heel nabij het werk kon volgen.

Toen Harm in 1986 de voorzittershamer neerlegde (na negen jaar) verscheen een bundel onder de titel Vakbeweging in Verandering, dilemma’s en uitdagingen. Ik schreef in deze opstellen een verhaal over de levensloop van de scheidende voorzitter in de hoedanigheid van voorlichter van het CNV en in het bijzonder van de voorzitter.

De tijd in Doesburg en Arnhem heeft een groot stempel op zijn functioneren gezet. De voorzitter van de Vakcentrale bleef de districtsbestuurder van toen. Het liefst sprak hij voor kleine groepen leden en bleef na afloop lang met de leden napraten. Maar ook tijdens manifestaties stond hij zijn mannetje. Honderden omroepmensen hoorden hem in een CAO-conflict roepen ‘minister Brinkman, u bent een stoorzender’. Hij was één met de werknemers.

De grootheid van zijn voorzitterschap was gelegen in het feit dat hij nooit een poging heeft gedaan om méér te lijken dan hij was. Hij gebruikte zijn kwaliteiten om een voorman te zijn, steunend op zijn medebestuurders en beleidsmedewerkers. Hij was echt de primus inter pares en kon grappen best waarderen. Ik schreef zijn toespraken en steevast vroeg hij er veel rode pennen bij. En steevast stopte ik de enveloppen vol correctiemateriaal. Dit tekent het klimaat. Elk jaar belegden beleidsmedewerkers aan de vooravond van Prinsjesdag een bijeenkomst om het CNV-commentaar op de miljoenennota voor te bereiden. We deden bij de post van Harm, ook alweer steevast, de voornemens op wetenschappelijk gebied. Ik denk dat zijn collega’s in de SER en de Stichting van de Arbeid wel eens verbaasd geluisterd zullen hebben naar zijn directe commentaar. Hij hield niet erg van het ambtelijk jargon. Met taal manoeuvreren lag niet in zijn aard. En dan was hij nog penningmeester van deze college’s ook.

Harm van der Meulen had ook goed door dat een relatief kleine organisatie als het CNV aan de weg moest timmeren en met nieuwe ideeën diende te komen. Zo ontstond het werkgelegenheidsfonds. Ook werden heftige discussies gevoerd met leden van het kabinet (Ruud Lubbers, Wil Albeda en Louw de Graaf). Louw kwam regelmatig langs om te praten en een kopstoot te drinken. Kantinebaas Joop was daar helemaal op ingesteld.

Harm sprak de taal van het CNV, was er de belichaming van. Hij wist dat zijn team hard werkte en droeg uit dat de verhouding voorzitter-staf meer was dan dan een zakelijke relatie. Hij kon het niet hebben dat iemand lang ongelukkig was of met een probleem bleef rondlopen. Dan bedacht hij (soms kleine) oplossingen en was echt blij als de lucht opklaarde. Hij was een centraal bindende figuur die geen vijanden had. Van hem werden ook fouten geaccepteerd, zoals hij ook de fouten van anderen accepteerde. Hij droeg ideeën naar buiten, zonder zich erop voor te staan dat hij deze bedacht had.

Een motiverende persoonlijkheid aan wie het CNV veel te danken heeft. Van der Meulen heeft het CNV een plaats in de samenleving gegeven, de organisatie tot een erkende speler aan het sociaal-economisch schaakbord gemaakt en handvatten gegeven om te groeien. Vandaar dat zijn begrafenis een extra gevoel gaf. Zijn team van beleidsmedewerkers was present bij de Gedachtenisdienst, terugdenkend aan een rijke periode.
Chris van Leeuwen 
 home    :     "gewone mensen"